Art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 910 z późn. zm.) nakłada na gminy obowiązek kontrolowania spełniania obowiązku nauki oraz prowadzenia ewidencji spełniania obowiązku nauki:
Art. 41. [Kontrola spełniania obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki]
- Dyrektorzy publicznych szkół podstawowych kontrolują spełnianie obowiązku szkolnego przez dzieci zamieszkałe w obwodach tych szkół, a gmina kontroluje spełnianie obowiązku nauki przez młodzież zamieszkałą na terenie tej gminy, w tym odpowiednio:
- 1) kontrolują wykonywanie obowiązków, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, a także współdziałają z rodzicami w realizacji obowiązków, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 3 i ust. 3;
- 2) prowadzą ewidencję spełniania obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki.
Z kolei art. 42 pkt 9 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1942 z późn. zm.) mówi:
Dane identyfikacyjne i dane dziedzinowe do zbioru danych ucznia przekazują:
- dane w związku z kontrolowaniem spełniania obowiązku nauki przez absolwentów szkoły podstawowej – gminy;
Powyższy artykuł mówi nam, że gminy przekazują dane identyfikacyjne (imię, nazwisko, PESEL) oraz dane dziedzinowe uczniów w związku z rozliczaniem spełniania obowiązku nauki.
Pytanie brzmi, czy gminy wprowadzają do swojej aplikacji SIO dane o wszystkich uczniach z terenu danej gminy?
Otóż odpowiedź na to pytanie brzmi: NIE. Gminy nie wprowadzają i nie przekazują danych identyfikacyjnych i danych dziedzinowych o wszystkich uczniach.
Precyzyjny katalog danych dziedzinowych przekazywanych przez gminy w związku z rozliczaniem obowiązku nauki zawiera art. 23 ustawy o systemie informacji oświatowej:
Art. 23. [Dane dziedzinowe w związku z kontrolowaniem spełniania obowiązku nauki]
Dane dziedzinowe ucznia w związku z kontrolowaniem przez gminę spełniania obowiązku nauki obejmują:
Gdzie art. 36 ust. 9 pkt 2 i ust. 12 ustawy Prawo oświatowe mówi:
- 9. Po ukończeniu szkoły podstawowej obowiązek nauki spełnia się przez:
[…]
2) realizowanie, zgodnie z odrębnymi przepisami, przygotowania zawodowego u pracodawcy. - 12. Uczeń, który ukończył szkołę ponadpodstawową przed ukończeniem 18. roku życia, może również spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie do szkoły wyższej lub na kwalifikacyjne kursy zawodowe.
A z kolei art. 36 ust. 15 ww. ustawy Prawo oświatowe mówi:
15. Dyrektorzy publicznych i niepublicznych szkół ponadpodstawowych, pracodawcy, o których mowa w ust. 9 pkt 2, oraz osoby kierujące podmiotami prowadzącymi kwalifikacyjne kursy zawodowe, są obowiązani powiadomić wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta), na terenie której mieszka absolwent szkoły podstawowej, który nie ukończył 18 lat, o przyjęciu go do szkoły albo w celu przygotowania zawodowego albo na kwalifikacyjny kurs zawodowy, w terminie 14 dni od dnia przyjęcia absolwenta, oraz informować tego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o zmianach w spełnianiu obowiązku nauki przez absolwenta szkoły podstawowej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian.
Informacje o realizacji obowiązku nauki przez uczęszczanie ucznia do publicznej lub niepublicznej szkoły ponadpodstawowej przekazują właściwe szkoły ponadpodstawowe poprzez rejestrację danych ucznia i przypisanie go do oddziału w szkole.
Aplikacja nowego SIO umożliwia wskazanie następujących kategorii spełniania obowiązku nauki w SIO po stronie gminy:
- przez realizowanie przygotowania zawodowego u pracodawcy,
- przez uczęszczanie do szkoły przy przedstawicielstwie dyplomatycznym innego państwa w Polsce,
- przez uczęszczanie do szkoły wyższej,
- przez uczęszczanie do szkoły za granicą,
- przez uczęszczanie na kwalifikacyjne kursy zawodowe prowadzone przez podmioty, o których mowa w art. 117 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe;
Natomiast w przypadku niespełniania obowiązku nauki gmina ma do dyspozycji jedną możliwość:
- z innej przyczyny
