W związku z pytaniami dotyczącymi konieczności uzupełnienia informacji o awansie zawodowym w Systemie Informacji Oświatowej przedstawiam kilka ważnych informacji mających na celu rozwianie wątpliwości.
Czy niepubliczne szkoły i placówki oświatowe zatrudniające nauczycieli na podstawie ustawy Kodeks Pracy muszą stosować się do przepisów o awansie zawodowym nauczycieli określonych w ustawie Karta Nauczyciela?
Tak, pod warunkiem że nauczyciel, czyli osoba posiadająca przygotowanie pedagogiczne i wymagane kwalifikacje jest zatrudniona w wymiarze minimum połowy obowiązkowego wymiaru zajęć (licząc sumarycznie części obowiązkowego wymiaru zajęć we wszystkich szkołach i placówkach oświatowych, w których jest aktualnie zatrudniony). Art. 91b ust. 2 pkt 3 oraz pkt 4 ustawy Karty Nauczyciela określa, że do nauczycieli zatrudnionych w wymiarze co najmniej 1/2 etatu w:
- publicznych przedszkolach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
- publicznych innych formach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
- publicznych szkołach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
- publicznych placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
- niepublicznych przedszkolach,
- niepublicznych placówkach,
- niepublicznych placówkach doskonalenia nauczycieli,
- niepublicznych szkołach,
- niepublicznych szkołach artystycznych o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych,
- niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego
mają zastosowanie przepisy artykułów od 9a do 9i ustanawiające zasady awansu zawodowego nauczycieli oraz przepisy art. 22 ust. 3 i 4 umożliwiające stosowanie przepisów dotyczących awansu zawodowego dla nauczycieli zatrudnionych w kilku szkołach poniżej 1/2 etatu, jeśli sumaryczny wymiar stanowi co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć.
Do jakich form zatrudnienia występujących w SIO mają zastosowania przepisy ustawy Karta Nauczyciela dotyczące awansu zawodowego nauczycieli?
Przepisy o awansie zawodowym dotyczą następujących form zatrudnienia możliwych do wybrania w aplikacji SIO:
- Umowa o pracę na czas określony – zatrudnienie na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela,
- Mianowanie,
- Uzupełnianie tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć,
- Umowa o pracę na czas określony – zawarta na podstawie ustawy Karta Nauczyciela,
- Umowa o pracę na czas określony – zawarta na podstawie ustawy Kodeks Pracy,
- Umowa o pracę na czas nieokreślony – zawarta na podstawie ustawy Karta Nauczyciela,
- Umowa o pracę na czas nieokreślony – zawarta na podstawie ustawy Kodeks Pracy,
Przepisy o awansie zawodowym nie dotyczą następujących form zatrudnienia z SIO (nie można wypełnić formularza awans zawodowy, jeśli nauczyciel ma wyłącznie wpisaną jedną z poniższych form zatrudnienia):
- Umowy o pracę na czas określony – zatrudnienie na podstawie art.15 ust.1-6 ustawy Prawo oświatowe,
- Umowy o pracę na czas nieokreślony – zatrudnienie na podstawie art.15 ust.1-6 ustawy Prawo oświatowe,
- Umowy zlecenie,
- Umowy o dzieło,
- Innej podstawy prawnej świadczenia pracy,
- Umowy o pracę na czas określony – zawarta w związku z art. 16 ustawy Prawo oświatowe,
- Umowy o pracę na czas nieokreślony – zawarta w związku z art. 16 ustawy Prawo oświatowe,
- Umowy o pracę na czas określony – zawarta w związku z art. 62 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe,
- Umowy o pracę na czas nieokreślony – zawarta w związku z art. 62 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe,
Czy jest możliwa rezygnacja z odbywania przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela?
W przypadku nauczycieli początkujących nie jest możliwe zrezygnowanie z odbywania przygotowania do zawodu, jeżeli spełnione są warunki wymienione w art. 9a ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela, czyli, jeśli szkoła lub placówka oświatowa zatrudnia nauczyciela posiadającego przygotowanie pedagogiczne nieposiadającego stopnia awansu zawodowego w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, to dyrektor tej szkoły lub placówki oświatowej zobowiązany jest do przydzielenia mentora oraz dokonywania obowiązkowej oceny pracy.
Takie osoby są w formularzu SIO wykazywane jako: Nauczyciel bez stopnia awansu zawodowego. Również nauczyciele, którzy przed 1 września 2022 byli nauczycielami stażystami oraz nauczycielami kontraktowymi, stali się z mocy ustawy od 1 września 2022 nauczycielami bez stopnia awansu zawodowego. Dla tych nauczycieli należy również wpisać taką informację jak na obrazku poniżej:

Opcję Inne – Nauczyciel bez stopnia awansu zawodowego nieodbywający przygotowania do zawodu nauczyciela wybieramy wtedy, gdy nauczyciel jest zatrudniony na mniej niż 1/2 etatu.
Zadania nauczyciela początkującego w okresie przygotowania do zawodu
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia MEiN z 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, nauczyciel w trakcie odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela:
- poznaje organizację, zadania i zasady funkcjonowania szkoły;
- prowadzi powierzone mu zajęcia i uczestniczy w pracach związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych i innych statutowych zadań szkoły wynikających z potrzeb szkoły i środowiska lokalnego;
- obserwuje zajęcia prowadzone przez mentora lub innego nauczyciela;
- doskonali kompetencje w związku z wykonywanymi obowiązkami, w szczególności w zakresie kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych;
- przeprowadza zajęcia, o których mowa w art. 9fa ust. 1 i 5 Karty Nauczyciela (tzw. lekcje pokazowe);
- dokonuje ewaluacji własnej pracy i wykorzystuje jej wyniki do doskonalenia dalszej pracy;
- dzieli się wiedzą z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego.