Szanowni Państwo, Rodzice i Opiekunowie,
pragnę Państwu przypomnieć, że wszystkie dzieci i młodzież w Polsce, do ukończenia 19 roku życia, mają prawo do bezpłatnej profilaktycznej opieki zdrowotnej, w tym do okresowych testów przesiewowych i kompleksowych bilansów zdrowia.
U dzieci w wieku szkolnym wykonują je pielęgniarki albo higienistki szkolne (testy przesiewowe) oraz lekarze podstawowej opieki zdrowotnej (bilanse zdrowia).
Systematyczne wykonywanie testów przesiewowych oraz badań bilansowych u dzieci pozwala na wczesne wykrycie nieprawidłowości rozwoju, zaburzeń i chorób oraz na szybkie rozpoczęcie leczenia i przeciwdziałanie postępowi choroby. W wielu przypadkach chroni też przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi odczuwanymi w późniejszych latach.
Wizyta profilaktyczna to także dobry moment na rozmowę z lekarzem o wszystkim, co niepokoi Państwa w rozwoju i zachowaniu dziecka, zadawanie pytań dotyczących zdrowego stylu życia oraz wyjaśnienie wątpliwości co do informacji docierających z różnych, nie zawsze wiarygodnych źródeł.
W przypadku dzieci i młodzieży badania są wykonywane w następujących rocznikach[1]:
- w wieku 4 lat;
- w wieku 5 lat[2],
- roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne[3],
- klasa III szkoły podstawowej,
- klasa VII szkoły podstawowej,
- klasa I szkoły ponadpodstawowej,
- ostatnia klasa szkoły ponadpodstawowej do ukończenia 19 roku życia.
Szczególnie ważne jest wykonanie bilansu zdrowia przed rozpoczęciem nauki w szkole, gdyż to właśnie wtedy oceniana jest tzw. zdrowotna gotowość szkolna, a wczesne wykrycie dysfunkcji pozwoli na podjęcie odpowiednich działań i dobry start w szkole.
Mając powyższe na uwadze, zachęcam Państwa do regularnego zgłaszania się ze swoimi dziećmi na badania bilansowe, które potwierdzą, że rozwój dziecka przebiega prawidłowo, a w razie potrzeby pozwolą odpowiednio wcześnie wykryć ewentualne problemy zdrowotne i podjąć niezbędne działania.
Uczniowie do ukończenia 16 lat powinni zgłaszać się na badanie profilaktyczne w towarzystwie rodziców lub opiekunów prawnych. Uczeń kończący szkołę średnią jako osoba pełnoletnia zgłasza się na badanie sam.
Uwrażliwiam więc Państwa jako rodziców i opiekunów, abyście zachęcali swoje pełnoletnie dzieci do zgłoszenia się na ostatnie badanie bilansowe przed wejściem w dorosłe życie.
Zalecenia konsultantów krajowych oraz przepisy prawne dotyczące opieki zdrowotnej nad uczniami znajdują się na ogólnodostępnej stronie internetowej Instytutu Matki i Dziecka www.medycynaszkolna.imid.med.pl.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
- [1] Wykaz oraz warunki realizacji świadczeń profilaktycznych w tym testów przesiewowych i badań bilansowych określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1427, z późn. zm.).
- [2] U dziecka 5-letniego nieodbywającego rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego.
- [3] W przypadku niewykonania badania w terminie testy przesiewowe wykonuje się w klasie I szkoły podstawowej