29 czerwca 2023

Pamiętajmy o Zagładzie Michniowa (12-13 lipca 1943)

Szanowni Państwo,

wojna to największe zło w dziejach ludzkości, tysiące niewinnych osób traci życie, niszczone są zasoby materialne, upada gospodarka, a społeczeństwo cierpi głód , każdy dzień działań wojennych jest koszmarem dla każdego obywatela.

Niestety, dzisiaj w XXI wieku niemal na każdym kroku spotykamy się z tymi zjawiskami, gdyż za naszą wschodnią granicą toczy się wojna w obronie Ukrainy zaatakowanej przez Federację Rosyjską. Wszyscy chcemy jak najszybszego zakończenia tego bezsensownego konfliktu, tym bardziej że nadal istnieje żywa pamięć o wydarzeniach II wojny światowej, w wyniku której ponad 6 milionów obywateli polskich straciło życie, wielu mieszkańców Polski zostało zamordowanych w brutalny i barbarzyński sposób przez niemieckich i sowieckich okupantów. Te zjawiska dotyczyły również mieszkańców województwa świętokrzyskiego.

Musimy o tych wydarzeniach pamiętać, przypominać o nich uczniom naszych szkół, budzić ich wrażliwość na krzywdę ludzką, aby takie wydarzenia nie miały miejsca w przyszłości.

Takim symbolem martyrologii narodu polskiego w czasie II wojny światowej jest pacyfikacja Michniowa.

ZAGŁADA MICHNIOWA

Dwaj niemieccy policjanci na tle płonącego domu w Michniowie w dniu 12 lipca 1943

Mieszkańcy Michniowa, wsi, która położona jest w gminie Suchedniów (powiat skarżyski), od początku II wojny światowej aktywnie uczestniczyli w działaniach konspiracyjnych. W dużym stopniu było to spowodowane aktywnością przedstawicieli polskich formacji wojskowych (początkowo Służby Zwycięstwu Polsce, a następnie Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej) na obszarze ziemi świętokrzyskiej. Taki stan rzeczy powodował, że mieszkańcy Michniowa byli narażeni na groźbę represji ze strony władz niemieckich, tym bardziej iż niektórzy uczestniczyli w działaniach partyzanckich.

Z każdym rokiem aktywność partyzancka w okolicach Michniowa ciągle wzrastała. W 1943 r. przybył tam Jan Piwnik ps. „Ponury”, żołnierz „cichociemny”, który zorganizował w lasach Wykusu znaczący oddział partyzancki. W  jego skład wchodzili również mieszkańcy Michniowa. Od tego momentu aktywność zbrojna Polaków w tym regionie znacznie się rozwinęła, co zaczęło wywoływać irytację władz hitlerowskich. Zaczęto tworzyć plany dotyczące przeprowadzenia akcji odwetowych na miejscowej ludności. Szczególne miejsce w tych koncepcjach zajmował Michniów, gdyż konfidenci niemieccy systematycznie informowali o współpracy i popieraniu przez mieszkańców wsi oddziałów partyzanckich.

12 lipca 1943 r. jednostki niemieckie wkroczyły do Michniowa i rozpoczęły akcję pacyfikacyjną. W pierwszym dniu spalono częściowo wieś i zamordowano ponad 100 osób. W grupie tej znaleźli się głównie mężczyźni , ale było kilkoro dzieci, a także kobiety. Mieszkańcy tracili życie od strzałów z broni, pchnięcia bagnetem, ale duża grupa mężczyzn została zamknięta w stodołach i spalona żywcem. Następnego dnia oddziały niemieckie powróciły do Michniowa i rozpoczęły już totalną masakrę ludności. W efekcie w ciągu dwóch dni straciły życie 204 osoby (102 mężczyzn, 54 kobiety i 48 dzieci), a gospodarstwa domowe zostały zrujnowane i spalone. Nieliczni ocaleni znaleźli schronienie w pobliskich wioskach.

Wydarzenia w Michniowie były żywym przykładem bezwzględnego okrucieństwa hitlerowców wobec ludności polskiej, a takich miejsc bestialskich zachowań żołnierzy niemieckich było niezmiernie dużo na ternie naszego kraju.

Po zakończeniu wojny mord w Michniowie został uznany za symbol pamięci i męczeństwa mieszkańców 817 polskich wsi, spacyfikowanych w czasie II wojny światowej. Dzisiaj w Michniowie funkcjonuje Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich, miejsce szczególne, które krzyczy i przypomina o ogromie tragedii II wojny światowej.

W 2017 r. Sejm Rzeczpospolitej Polskiej ustanowił 12 lipca – Dniem Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej.
12 lipca 2023 r. w Michniowie będzie miał szczególny charakter, bowiem w tym dniu przypada 80 rocznica pacyfikacji, a w związku z tym odbędą się tam doniosłe uroczystości patriotyczne ku czci pomordowanych mieszkańców polskich wsi. Warto tam być.

Jednocześnie zachęcamy do pogłębiania wiedzy na temat zagłady Michniowa https://michniow.pl.