2 lutego 2023

Co w SIO mam wypełnić? Jakie formularze dotyczą mojej szkoły lub placówki oświatowej? Ale ja nie mam nauczycieli, to dlaczego mam coś uzupełniać? Ale ja żadnej dotacji nie otrzymuję, to dlaczego muszę wypełniać SIO?

System Informacji Oświatowej

Pytanie „Moja jednostka nie działa, moja szkoła nie ma naboru, moja szkoła jest „zawieszona” etc., to dlaczego muszę uzupełniać dane w SIO?

Przepisy ustawy Prawo Oświatowe nie przewidują „stanu zawieszenia” działalności szkoły lub placówki oświatowej. Również przepisy ustawy o systemie informacji oświatowej nie zwalniają z obowiązków przekazywania danych w związku z „brakiem naboru”. Jeśli nie ma uczniów, nie ma nauczycieli, to organ prowadzący winien wskazać osobę „pełniącą obowiązki dyrektora”, który składa wniosek o dostęp i uzupełnia wszystkie możliwe do wypełnienia dane w systemie informacji oświatowej.

Przykładowo, można wykazać przynajmniej jedno pomieszczenie, bo przecież gdzieś dokumenty placówki się znajdują. Można wykazać, że nie korzysta się z internetu bezprzewodowego, można wykazać dostosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych, można wykazać fakt niekorzystania z dziennika elektronicznego i wiele innych formularzy, które mimo „braku naboru” można i nawet jest obowiązek zarejestrować w aplikacji SIO.
Taki obowiązek przekazywania danych w systemie informacji oświatowej ustaje z dniem formalnej likwidacji jednostki.

Pytanie „Ja żadnej dotacji nie otrzymuję, to dlaczego muszę wypełniać SIO?

System Informacji Oświatowej to system przede wszystkim służący zbieraniu danych statystycznych. Tylko wybrane dane z tego systemu służą celom finansowania zadań oświatowych. Poprzednio dane statystyczne były zbierane bezpośrednio przez Główny Urząd Statystyczny. Ustawodawca, uchwalając ustawę z dnia 19 lutego 2004 roku o systemie informacji oświatowej w art. 1, podał przyczynę powołania do życia tego systemu i przeniesieniu statystycznej sprawozdawczości oświatowej z GUS do SIO administrowanego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania:

„Ustawa określa organizację i zasady działania systemu informacji oświatowej służącego uzyskiwaniu danych niezbędnych do prowadzenia polityki edukacyjnej państwa, podnoszenia jakości i upowszechniania edukacji oraz do usprawniania finansowania zadań oświatowych”.

Z ww. powodów dane zbierane są znacznie szerzej, niż byłoby to potrzebne do finansowania zadań oświatowych, dlatego każda szkoła oraz placówka oświatowa działająca na podstawie przepisów ustawy Prawo Oświatowe, jest zobowiązana do przekazywania wymaganych przepisami ustawy o systemie informacji oświatowej danych niezależnie od źródła finansowania.

Częste pytanie nowych użytkowników SIO „Co w SIO mam wypełnić? Jakie formularze dotyczą mojej szkoły lub placówki oświatowej?

Odpowiedź na to pytanie jest w zasadzie prosta: „Jeśli widzę po zalogowaniu w SIO jako kierownik jednostki, jakiś formularz, to znaczy, że on dotyczy mojej jednostki i muszę przystąpić do jego wypełniania, zapoznając się wcześniej z zasadami jego uzupełniania”.

Poniżej skrótowa procedura postępowania:
  1. Widzimy Formularz.
  2. Zaglądamy na stronę https://pomoc.sio.gov.pl.
  3. Czytamy instrukcję techniczną opisującą formularz.
  4. Potem czytamy instrukcję merytoryczną dotyczącą formularza, gdzie będzie między innymi podany termin przekazywania danych.
  5. 95% formularzy w SIO uzupełnia się w ciągu 7 dni od zmiany w stanie faktycznym.
  6. Dla 5% pozostałych formularzy w instrukcji merytorycznej podany jest termin.
  7. Uwaga! W przypadku sekcji Uczniowie oraz sekcji Nauczyciele zakres dostępnych do wypełniania formularzy zobaczymy po wprowadzeniu przynajmniej jednej osoby.
  8. W przypadku, gdyby po wprowadzeniu danych osobowych ucznia, nic na temat tego ucznia nie dałoby się wypełnić, bo nie widzimy odpowiedniego dla niego formularza, to usuwamy dane tej osoby, pamiętając o zasadzie, że nie przechowujemy danych osobowych bez dodatkowych informacji wypełnionych w SIO przy tej osobie.

Uwaga! Zasadniczo nie wolno usuwać żadnych poprawnie wprowadzonych danych!

  1. Dane szkoły i placówki oświatowej oraz innej jednostki wykonującej zadania z zakresu oświaty, zgromadzone w bazie danych SIO, przechowuje się w bazie danych SIO przez okres 20 lat od dnia wprowadzenia do danego zbioru danych ostatniej informacji.
  2. Dane ucznia w bazie danych SIO zostają zanonimizowane po upływie 6 lat od dnia wprowadzenia do tego zbioru ostatniej informacji.
  3. Dane nauczyciela w bazie danych SIO zostają zanonimizowane po upływie 10 lat od dnia wprowadzenia do tego zbioru ostatniej informacji, z wyjątkiem danych, o wynagrodzeniach, które zostają zanonimizowane po upływie 5 lat od dnia wprowadzenia do tego zbioru ostatniej informacji.

Dlatego nie wolno użytkownikowi SIO samodzielnie usuwać poprawnie wprowadzonych danych z bazy SIO. System SIO sam pilnuje i usuwa (anonimizuje) dane po przekroczeniu ww. terminów.

Pytanie „Ja nie zatrudniam nauczycieli, to dlaczego mam coś o nauczycielach uzupełniać?

Ustawa o systemie informacji oświatowej (art. 3 ust. 3 pkt 2) zdefiniowała pojęcie „nauczyciela” bardzo szeroko.

I tak wg ww. przepisu pojęcie „nauczyciela” dotyczy:

  1. nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, czyli będą to:
    1. nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w:
      1. publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz placówkach doskonalenia nauczycieli działających na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe
      2. okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich działających na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich;
      3. publicznych kolegiach pracowników służb społecznych.
    2. nauczyciele mianowani lub dyplomowani zatrudnieni na stanowiskach, na których wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, w:
      1. urzędach organów administracji rządowej,
      2. kuratoriach oświaty,
      3. specjalistycznej jednostce nadzoru,
      4. Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz okręgowych komisjach egzaminacyjnych,
      5. organach sprawujących nadzór pedagogiczny nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi, schroniskami dla nieletnich oraz szkołami przy zakładach karnych;
    3. nauczyciele zatrudnieni w szkołach polskich, o których mowa w art. 4 pkt 29d ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, oraz w publicznych szkołach i zespołach szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej;
    4. nauczyciele zatrudnieni w publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych oraz publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych, którzy nauczają w szkołach rolniczych, oraz publicznej placówce doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych o zasięgu ogólnokrajowym;
    5. nauczyciele skierowani przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do pracy w szkołach działających na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich, sporządzonej w Luksemburgu dnia 21 czerwca 1994 r. (Dz. U. z 2005 r. poz. 10), zwanych dalej „szkołami europejskimi”
    6. nauczyciele szkół za granicą;
    7. nauczyciele zatrudnieni w:
      1. publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
      2. przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach, niepublicznych placówkach doskonalenia nauczycieli oraz szkołach niepublicznych i niepublicznych szkołach artystycznych o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych,
      3. publicznych innych formach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego;
    8. nauczyciele urlopowani na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263)
  2. nauczycieli, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, czyli będzie to osoba spełniająca wymogi przepisu:
    1. W celu realizacji zajęć w ramach programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w szkole lub placówce publicznej może być zatrudniony nauczyciel, który nie realizuje w tej szkole lub placówce tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, posiadający odpowiednie kwalifikacje.
  3. osób niebędących nauczycielami, o których mowa w art. 15 ust. 1-5 oraz art. 62 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe, czyli będzie to osoba spełniająca następujące warunki:
    1. W uzasadnionych przypadkach w przedszkolu publicznym może być, za zgodą kuratora oświaty, zatrudniona osoba niebędąca nauczycielem do prowadzenia zajęć rozwijających zainteresowania, posiadająca przygotowanie uznane przez dyrektora przedszkola za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć.
    2. W uzasadnionych przypadkach w szkole publicznej może być, za zgodą kuratora oświaty, a w przypadku szkoły artystycznej – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zatrudniona osoba niebędąca nauczycielem, posiadająca przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć.
    3. Szkołą lub placówką może również kierować osoba niebędąca nauczycielem powołana na stanowisko dyrektora przez organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
  4. osób, które wykonują zadania nauczyciela na podstawie umowy cywilnoprawnej, czyli będą to osoby spełniające następujące warunki:
    1. Co do zasady pod pojęciem umowa cywilnoprawna zwykle rozumie się umowę o dzieło lub umowę zlecenie, ale to nie są wszystkie rodzaje umów cywilnoprawnych. Mogą to być również podpisane z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą przykładowo umowy o współpracy. Kodeks Cywilny nie zna pojęcia umowy o współpracę, jednakże dopuszczalność ukształtowania treści takiego stosunku prawnego następuje na podstawie art. 353 KC, czyli zasady swobody umów. Artykuł ten pozwala na modyfikację typowych umów prawa cywilnego i tworzenie osobnych umów nienazwanych. Jedną z nich jest właśnie umowa o współpracę, kontrakt menedżerski itp. Strony mogą w niej zawrzeć różnego rodzaju postanowienia, jednak ich cel i treść nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
      Podsumowując, osoba, która wykonuje zadania nauczyciela (np. prowadzi kursy, seminaria, kursokonferencje etc.) na podstawie umowy cywilnoprawnej (również w oparciu o art. 353 KC „na tzw.  fakturę”) spełnia warunek obowiązku rejestracji takiej osoby w SIO i podania informacji o owych umowach podając rodzaj podstawy prawnej „Inna podstawa prawna świadczenia pracy”, bądź „umowa zlecenie”, bądź „umowa o dzieło”.

Uogólniając wszystko, to co na temat „nauczyciela” podane jest powyżej, należy zapamiętać jedną rzecz, w zasadzie w SIO nauczycielem określa się praktycznie każdą osobę, która wykonuje zadania nauczyciela (będzie to np. trener, edukator, nauczyciel, instruktor, wykładowca itp.) niezależnie od formy jej zatrudnienia.

Dlatego też placówka podlegająca przepisom ustawy Prawo Oświatowe, jeżeli na bieżąco wykonuje zadania statutowe, nie może twierdzić, że „nie ma żadnych nauczycieli”!