19 listopada 2015

Dlaczego warto chodzić do przedszkola?

„Wszystkiego, co naprawdę powinienem wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu
– o tym jak żyć, co robić, jak postępować, współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać, myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy świat…”

Robert Fulghum

Stwierdzenie to doskonale wyraża istotę wychowania przedszkolnego. Uświadamia nam, że przedszkole jest najważniejszym etapem w edukacji każdego dziecka. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego mówi, że celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowanie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi. Najważniejszą funkcją wychowania przedszkolnego jest zapewnienie pełnego rozwoju całej osobowości każdego dziecka. Natomiast rolą nauczyciela jest stymulowanie rozwoju dziecka poprzez organizowanie różnych form aktywności ruchowej, umysłowej i plastycznej. To właśnie nauczyciel wyposaża dzieci w określony zasób wiadomości i umiejętności, kształci nawyki, uczy sposobów zachowania się i postępowania w określonych sytuacjach dnia codziennego. W efekcie końcowym prowadzi do harmonijnego wszechstronnego rozwoju. Pobyt dziecka w przedszkolu kształtuje dojrzałość emocjonalną i rozwija samodzielność. Dziecko uczy się funkcjonowania w grupie rówieśniczej, przestrzegania ogólnych norm, wykazywania się cierpliwością podczas oczekiwania na swoją kolej, dostosowywania się do poleceń dorosłych. „W przedszkolu dziecko uczestniczy w kierowanej przez nauczycielkę grupie rówieśników na prawach jednego z wielu. Jego status jest zupełnie inny niż w rodzinie, w której rówieśników najczęściej nie ma. Pozycja dziecka w rodzinie bywa zazwyczaj wyjątkowa, podczas gdy w przedszkolu te same prawa i obowiązki mają wszystkie dzieci należące do grupy”[1]. Zadaniem przedszkola jest przyjście rodzicom z pomocą w ułatwieniu właściwego wychowania małego dziecka. Główny cel tej pomocy to dobro dziecka, wszechstronny i pełny rozwój jego osobowości. Na całym świecie psychologowie i pedagodzy podkreślają ogromne znaczenie pierwszych lat życia w późniejszym rozwoju człowieka. Od kilkudziesięciu lat wiadomo, że wczesna edukacja znacząco wpływa na późniejsze osiągnięcia szkolne. Dlatego przestrzega się rodziców i opiekunów, żeby nie marnowali potencjału rozwojowego tkwiącego we wczesnym dzieciństwie. Podkreśla się ten pozytywny wpływ edukacji przedszkolnej na rozwój i przygotowanie dzieci do szkoły. Akcentuje się także wyjątkową we wczesnym okresie rozwoju wrażliwość małego dziecka na bodźce z najbliższego otoczenia. Edukacja przedszkolna jest traktowana szeroko – nie tylko jako elementarna nauka czytania, pisania i liczenia, ale także stymulowanie rozwoju w sferze fizycznej, emocjonalnej i społecznej. Z wielu badań wynika, że dzieci objęte różnymi formami edukacji przedszkolnej są w późniejszej karierze szkolnej oceniane jako bardziej niezależne, otwarte, odważne i wytrwałe. Ważną sprawą jest także, aby rodzice jeszcze przed oddaniem dziecka do przedszkola uświadomili sobie konieczność powolnego przygotowania do czekającej go zmiany. Wiek przedszkolny to idealny okres dla dziecka na zapoznawanie się z niezliczonymi wymaganiami, jakie stawia mu otoczenie. Małe dzieci mają swoistą właściwość przyswajania tego, co im przekazują dorośli. Lubią się uczyć, ponieważ chcą wszystko wiedzieć. A szczególnie wiedzieć jak się zachować, żeby się przypodobać rodzicom, innym dorosłym i otoczeniu. Wychowanie w przedszkolu stanowi podstawę dla prawidłowego, indywidualnego rozwoju dziecka jak i dla przygotowania podjęcia nauki w szkole. Według W. Okonia dojrzałość szkolna to „Osiągnięcie przez dziecko takiego stopnia rozwoju umysłowego, emocjonalnego, społecznego i fizycznego, jaki umożliwia mu udział w życiu szkolnym i opanowanie treści programowych klasy pierwszej. Dojrzałość szkolna zależy od warunków bytowych dziecka, wykształcenia rodziców, wychowania przedszkolnego, zdolności dziecka i jego zdrowia”. Okres przedszkolny jest niezwykle ważny dla kształtowania się osobowości dzieci oraz nabywania przez nie różnorakich doświadczeń i umiejętności. Bardzo często rodzice nie są pewni, czy ich dziecko osiągnęło dojrzałość szkolną. Pomocni mogą okazać się wychowawcy dziecka w przedszkolu, którzy obserwując zachowania dziecka, jego umiejętności oraz rozwój kontaktów społecznych mogą pomóc w podjęciu tak ważnej decyzji. Wielu rodziców uważa, że gotowość dziecka do podjęcia nauki szkolnej opiera się na znajomości literek oraz umiejętności czytania i pisania. Jest jednak szereg innych kwestii, które w znacznym stopniu przyczyniają się do osiągania sukcesów w edukacji szkolnej dziecka. Niezwykle ważny jest rozwój funkcji psychofizycznych. Składają się na nie zarówno prawidłowo rozwinięte spostrzeganie wzrokowe, słuchowe, poznawcze i językowe. Istotna okazuje się sprawność manualna i koordynacja wzrokowo – ruchowa, a także dojrzałość społeczno – emocjonalna. Dziecko gotowe do podjęcia nauki w szkole sprawnie radzi sobie w sytuacjach stresowych, jest samodzielne w wykonywaniu czynności samoobsługowych, pokonuje trudności, wykonuje proponowane zadania w określonym czasie i tempie, doprowadza do końca rozpoczętą pracę, radzi sobie z ewentualnymi porażkami, współdziała w grupie. Wszystkie te umiejętności dziecko powinno nabyć w przedszkolu podczas codziennych zabaw i zajęć dydaktycznych. To właśnie poprzez zabawę kilkulatek poznaje nowe dla niego rzeczy, zdobywa informacje, poznaje rzeczywistość i nabywa nową wiedzę i doświadczenia. W jaki sposób przedszkole przygotowuje Twoje dziecko do nauki w szkole? Oto podstawowe zadania:

  • Kształtuje prawidłowy rozwój społeczny i emocjonalny: w przedszkolu dziecko uczy się współżycia w społeczności, przestrzegania zasad i norm społecznych, zawiera przyjaźnie, uczy się rozwiązywać konflikty poprzez dochodzenie do kompromisu, dowiaduje się w jaki sposób radzić sobie z emocjami.
  • Rozwija mowę i umiejętność komunikowania się: by możliwe było porozumiewanie się z rówieśnikami konieczny jest rozwój mowy dziecka, wzbogacanie słownictwa. W przedszkolu prowadzone są ćwiczenia mające na celu rozwój narządów mowy, zabawy artykulacyjne, dźwiękonaśladowcze, oddechowe.
  • Prowadzi zabawy i zajęcia przygotowujące do nauki czytania i pisania: gotowość ta zależy zarówno od poziomu rozwoju ruchowego jak i orientacji przestrzennej czy umiejętności koordynowania ruchów ręki i oczu. Odbywa się to podczas rysowania po śladzie, odwzorowywania układów figur, wyszukiwania różnic pomiędzy obrazkami.
  • Przedszkole rozwija sprawność ruchową: konieczne są tutaj nie tylko zajęcia
    i zabawy ruchowe i gimnastyczne ale także zabawy rytmiczne które pozwalają na wyczucie własnego ciała i rozładowanie energii.
  • Uczy przestrzegania norm społecznych i wartości moralnych: dziecko uczy się odróżniania dobra od zła, prawdy od fałszu, poznaje właściwe zachowania, uczy się czym jest sprawiedliwość.
  • Rozwija zdolności matematyczne: dziecko uczy się nazywania i rozpoznawania figur geometrycznych, rozwija orientację w przestrzeni, poznaje schemat własnego ciała, uczy się logicznego myślenia, rozwija spostrzegawczość, poznaje cyfry.

Rodzice wraz z nauczycielami powinni zapewnić dzieciom ciepło, wsparcie i wychowanie. To jaki otrzymają od nas „fundament” taki „dom” czyli dalsze życie będą na nim budować. To właśnie od nas zależy jakie będzie życie naszych dzieci, kim będą w dorosłym życiu, kim będą ich dzieci. Musimy również pamiętać, że wiele czynników zewnętrznych ma wpływ na życie człowieka. Niestety nie są to jedynie czynniki pozytywne i w pewnym momencie już nie zależne od nas. Dlatego to jaką „receptę” na dalsze życie damy naszym dzieciom, takimi wytycznymi będą się kierować i według nich naprawiać to co złe i niewłaściwe. Dziecko, tak jak każda mała istota do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebuje wielu różnych czynników oraz pomocy innych. Oprócz wody, pożywienia i ubrania mały człowiek potrzebuje przede wszystkim ciepła, bliskości i wsparcia.

„Dziecko jest chodzącym cudem, jedynym, wyjątkowym i niezastąpionym”.
Phil Bosmans

  1. M. Przetacznik – Gierowska, Z. Włodarski „Psychologia wychowawcza” część 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, str. 235