Wycieczka, jako jedna z form organizacyjnych procesu dydaktyczno-wychowawczego dzieci i młodzieży zalicza się do najbardziej lubianych przez dzieci i młodzież form działalności dydaktyczno-wychowawczej. Udział w wycieczce umożliwia lepsze poznanie przez uczniów rzeczy i zjawisk, wpływa na rozwój zdolności postrzegania, służy utrwalaniu zdobytej wiedzy i konfrontowaniu wiedzy teoretycznej z wiedzą praktyczną. Wycieczki ogrywają nieocenioną rolę wychowawczą – m.in. kształtują odpowiedzialność, punktualność, solidarność koleżeńską, przygotowują do działania w grupie. Ważny jest również aspekt zdrowotny wycieczek. Ruch na świeżym powietrzu, wyrabianie sprawności fizycznej, aktywny wypoczynek to nieodzowne elementy wielu wycieczek.
Z punktu widzenia prawa oświatowego wycieczki wpisane są w proces dydaktyczny i wychowawczy szkoły.
Na podstawie podanych aktów prawnych każda szkoła, placówka oświatowa powinna opracować własny regulamin organizacji wycieczek, imprez turystycznych.
Dla zapewnienia prawidłowej opieki nad uczniami biorącymi udział w wycieczce lub innej imprezie dyrektor szkoły wyznacza kierownika oraz opiekunów, których liczba uzależniona jest od wieku i liczby uczestników, miejsca wycieczki i rodzaju środka lokomocji. Kierownik wycieczki odpowiada za jej przygotowanie, przebieg i za dokumentację.
Podziału wycieczek można dokonać ze względu na zastosowanie odpowiedniego kryterium. Ze względu na czas wyróżniamy wycieczki:
Ze względu na środek lokomocji – piesze, autokarowe, rowerowe i inne. Wycieczki piesze dzielimy na nizinne, górskie, wysokogórskie.
Przy ustalaniu liczby opiekunów należy uwzględniać ich doświadczenie i umiejętności pedagogiczne. W żadnym wypadku decydującym argumentem o ilości opiekunów nie mogą być finanse, czyli chęć zaoszczędzenia na opiece.
Za bezpieczeństwo uczestników wycieczek odpowiadają bezpośrednio opiekunowie grup. Należy pamiętać, że najlepsze regulaminy okażą się zawodne, jeżeli opiekunowie nie będą mieć pełnej świadomości w sensie organizacyjnym, moralnym i materialnym, odpowiedzialności za zdrowie i życie podopiecznych. Można to osiągnąć tylko dzięki odpowiedzialnemu postępowaniu, daleko posuniętej ostrożności, skrupulatnemu przestrzeganiu przepisów i wytycznych dotyczących ochrony zdrowia i życia, a ilość uczestników wycieczki powinna być stale kontrolowana.
Wszyscy uczestnicy wycieczki (i opiekunowie) muszą być objęci ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków.
W przypadku organizowania wycieczki zagranicznej obowiązują takie same zasady, jak przy organizacji wycieczki na terenie kraju.
Zgodę na jej organizację wyraża dyrektor szkoły po zawiadomieniu organu prowadzącego i organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
Zawiadomienie musi zawierać: nazwę kraju, czas pobytu, program pobytu, imię i nazwisko kierownika oraz opiekunów, listę uczniów biorących udział w wyjeździe wraz z określeniem ich wieku oraz ubezpieczenie uczestników i opiekunów na czas wyjazdu - ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia.
Kierownik wycieczki bądź jeden z opiekunów powinien posługiwać się językiem kraju, który jest miejscem pobytu oraz kraju, przez który uczestnicy podróżują.
Dokumentacja wycieczki zagranicznej powinna zawierać również Listę Podróżujących dla wycieczek w Unii Europejskiej, która stanowi załącznik do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 września 2005 r. (Dz. U. 188 poz.1582) oraz potwierdzenie ubezpieczenia uczestników (od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia za granicą) tzn. wskazywać nazwę firmy ubezpieczającej i numer polisy (lub kserokopię polisy). Stosowanie formularza Listy Podróżujących dla wycieczek w Unii Europejskiej, zgodnie z rozporządzeniem dotyczy uczniów pochodzących z państw trzecich przebywających w Państwach Członkowskich (Dz. Urz. WE L 327 z 19.12.1994).
Do pobrania:

Wszystkie treści serwisu będące przedmiotem praw autorskich, o ile nie jest to stwierdzone inaczej,
są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0 Polska.