14 grudnia 2016

Przeciwdziałanie obciążeniu uczniów ciężkimi tornistrami

Dyrektorzy i nauczyciele szkół podstawowych
i gimnazjów

Główny Inspektorat Sanitarny przeprowadził ogólnopolskie badanie obciążenia uczniów ciężarem tornistrów. Badaniem objęto 114 2388 uczniów w 678 szkołach. Z uzyskanych danych wynika, że 58%, czyli 22 010 uczniów klas I-III nosi plecaki przekraczające 10% masy ciała, natomiast 17% nosi plecaki przekraczające 15% masy ciała podczas, gdy waga tornistra nie powinna przekraczać 10-15% masy ciała dziecka.  W województwie świętokrzyskim odnotowano najcięższy plecak ucznia z klasy I, którego waga wynosiła 8,9 kg i stanowiła 30,3% masy ciała. Mniejszy problem nadmiernego obciążenia tornistrów stwierdzono u uczniów szkól gimnazjalnych. 22% gimnazjalistów nosiło tornistry, których waga przekraczała 10% masy ich ciała, w tym częściej występowała ona wśród młodszych, niż starszych uczestników badania.

Skuteczne rozwiązanie problemów przeciążonych tornistrów ma kluczowe znaczenie w aspekcie profilaktyki wad postawy u dzieci i młodzieży. Dlatego przypominam o realizacji zadań wynikających z przepisów § 4 i 4a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 z późn. zm.) w zakresie zapewnienia uczniom możliwości pozostawienia części podręczników i przyborów szkolnych w pomieszczeniach szkoły lub placówki. Również przy ustalaniu tygodniowego planu lekcji należy uwzględniać równomierne obciążenie zajęciami w poszczególnych dniach tygodnia,  co pozwoli odciążyć tornistry od zbyt dużej ilości podręczników potrzebnych w danym dniu. W przypadku młodszych dzieci konieczne jest kontrolowanie przez rodziców zawartości tornistra, aby zapobiec zabieraniu przez uczniów zbędnych rzeczy do szkoły.

Działania podejmowane w ramach zapobiegania wadom postawy powinny być uwzględnione w realizowanym w szkole programie profilaktyki uchwalonym przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną (art. 54 ust. 2 pkt 1 lit. B ustawy o systemie oświaty). Ponadto problematyka związana z higieną układu kostno-stawowego jest uwzględniona w podstawie programowej kształcenia ogólnego edukacji zdrowotnej mającej na celu kształtowanie u uczniów nawyku dbałości o zdrowie własne i innych ludzi oraz umiejętności tworzenia środowiska sprzyjającego zdrowiu.

Zachęcam dyrektorów i nauczycieli do skorzystania z materiałów edukacyjnych znajdujących się na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji (www.ore.edu.pl, zakładka: Wydziały/Wychowania i Profilaktyki/Zespół ds. Promocji Zdrowia w Szkole), które pomogą w opracowaniu działań służących zapobieganiu wad postawy u dzieci.

W załączeniu przekazuję zalecenia Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie wagi tornistrów oraz plakat ilustrujący wyniki przeprowadzonego badania.

Kazimierz Mądzik
Świętokrzyski Kurator Oświaty